Cwmni Caws Cheddar Blaenafon a Bonedau Pasg – Cyfarfod mis Ebrill

Ein siaradwr yng nghyfarfod mis Ebrill oedd Susan o Gwmni Caws Cheddar Blaenafon. Dechreuodd y cwmni yn 2006 ac mae wedi tyfu'n raddol dros amser. Ar y diwrnod y gwnaethon nhw agor roedd cwsmeriaid yn ciwio yn y stryd. Fe wnaethon nhw werthu'n llwyr y Nadolig hwnnw, a dywedodd Susan wrthym yn chwerthinllyd eu bod wedi gorfod prynu'r caws ar gyfer eu defnydd eu hunain o archfarchnad!

Mae llaeth a gynhyrchir yn lleol yn cael ei gludo i Ogledd Cymru lle caiff ei basteureiddio a'i droi'n gaws cheddar sylfaenol. Yna mae hwn yn dychwelyd atynt ym Mlaenafon, De Cymru ac maent yn ei brosesu i mewn i'r mathau o gawsiau arbenigol maent yn eu cynhyrchu. Mae'r holl gynhwysion sy'n cael eu hychwanegu i brosesu'r caws yn naturiol. Er enghraifft, mae'r cawsiau sy'n cynnwys alcohol, y cwrw neu'r gwin pefriog yn dod allan o botel, ac mae afal a mefus yn ffrwythau ffres – nid blasau synthetig ydynt. Ar ôl prosesu, caiff y caws ei allwthio i siapiau selsig hir a'i oeri. Yna caiff ei sleisio i siâp crwn cyfarwydd cawsiau Blaenafon, ei gwyro, ei oeri, rhoi ail haen o gwyr iddo a'i labelu â llaw. Mae pob swp yn cael ei brofi'n ficro ac hyd yn hyn nid ydynt wedi cael unrhyw fethiannau ac nid ydynt wedi derbyn unrhyw gwynion. Mae eu cawsiau wedi ennill nifer o wobrau.

Rhoddodd Caws Blaenafon blât o gaws i bob bwrdd yn hael i'r aelodau ei flasu. Y samplau oedd: Oak Smoked, 1868 Lion Hotel, Strawberry and Prosceco, Bara Brith, Taffy Apple, Capel Newydd, Cymru Crunch, Pwll Ddu, ac Anadl y Ddraig. Roedd yn dipyn o gaws gydag ystod eang o flasau. Ar ôl y cyflwyniad a'r samplu, roedd yr aelodau'n gallu prynu cawsiau.

Ar ôl y cyflwyniad, bu Susan yn garedig yn beirniadu cystadleuaeth boned y Pasg.